Vrijdag de 13e: ongeluksdag of een vergeten verhaal over vrouwenkracht?
Voor veel mensen is vrijdag de 13e een dag waarop ze liever geen belangrijke beslissing nemen.
Geen vlucht boeken.
Geen contract tekenen.
Geen nieuw project starten.
Alsof er iets mis kan gaan.
Maar dat roept een interessante vraag op.
Waarom denken we dit en sinds wanneer eigenlijk?
Want als je iets dieper kijkt naar de geschiedenis van vrijdag en het getal 13, ontdek je iets verrassends.
Deze combinatie stond ooit juist voor kracht, natuur en cycli.
Wat is de betekenis van vrijdag de 13e?
De naam vrijdag komt van Freya.
De Noordse godin van liefde, vruchtbaarheid, wijsheid en magie.
Freya was een van de machtigste figuren uit de Noordse mythologie. Ze stond voor:
- vrouwelijke kracht
- intuïtie en kennis
- natuurverbinding
- vruchtbaarheid en leven
Vrijdag was dus oorspronkelijk geen onheilspellende dag, maar een dag die verbonden was met vrouwelijke energie en levensritme.
Het getal 13 en het ritme van de maan
Dan het getal 13...
Ook dat had oorspronkelijk helemaal niets met ongeluk te maken.
Integendeel.
Een jaar bevat ongeveer dertien maanrondes.
En veel oude culturen leefden met dat natuurlijke ritme.
De Maya’s bijvoorbeeld werkten met kalenders gebaseerd op de cycli van 13.
Omdat in de natuur 13ook echt een rol speelt.
De schildpad werd niet voor niets een belangrijk symbool voor tijd in hun cultuur.
Het schild van een schildpad bestaat uit een patroon van 13 vlakken in het midden.
Klinkt dit vreemd? Voor veel oude culturen was dit heel normaal.
Wanneer veranderde het verhaal?
Langzaam maar zeker veranderde de betekenis van het getal 13 in middeleeuws Europa.
Het werd steeds vaker geassocieerd met iets negatiefs.
En tenslotte kreeg vrijdag de 13e een extra historische lading
toen de Franse koning op vrijdag 13 oktober 1307 een machtige ridderorde massaal liet arresteren:
de Tempeliers.
Officieel werden ze beschuldigd van ketterij.
Maar in werkelijkheid waren ze extreem rijk, invloedrijk en politiek moeilijk te controleren.
Hun bezittingen werden in beslag genomen.
Hun leiders werden gemarteld en geëxecuteerd.
Geschiedenisboeken noemen dat 'politiek'...
Ik noem het his-story; Het verhaal dat geschreven wordt door de overwinnaar.
Want als je er vanuit patronen naar kijkt zie je iets anders:
wie te machtig of te onafhankelijk wordt, vormt een probleem voor systemen die controle willen houden.
Hoe symbolen hun betekenis kunnen verliezen
En zo veranderde ook de symboliek.
Het getal 13 werd een ongeluksgetal.
Vrijdag kreeg een onheilspellende reputatie.
Vrouwelijke kennis werd steeds vaker afgedaan als hekserij.
Wat ooit verbonden was met natuur en cycli, werd langzaam iets dat mensen gingen vermijden.
En eeuwen later geloven we dat verhaal nog steeds.
Het verschil tussen 12 en 13
Als je goed kijkt naar hoe onze systemen zijn opgebouwd, zie je een interessant patroon.
Veel structuren draaien op het getal 12.
- 12 maanden
- 12 uren op de klok
- 12 apostelen
- 12 juryleden
Het is een ideaal systeemgetal.
Netjes, goed te verdelen en vooral goed controleerbaar.
🍀 Maar de natuur werkt anders.
De maan draait ongeveer 13 rondes per jaar.
De Maya-kalender werkte met 13 cycli.
En op het schild van een schildpad zie je nog steeds datzelfde patroon.
Je zou het zo kunnen samenvatten:
12 staat voor structuur en systeem.
13 staat voor cyclus en verandering.
En precies dat maakt 13 ongemakkelijk voor systemen die stabiliteit en orde willen.
Wat dit met ondernemers te maken heeft
Het interessante is dat dit patroon vandaag nog steeds zichtbaar is.
Niet meer in de kalenders, maar bij zichtbaarheid en marketing.
Ik spreek veel vrouwen met visie, ervaring en wijsheid.
Ondernemers die echt iets te zeggen hebben.
En toch passen ze telkens weer hun woorden aan.
Ze willen vooral niet te uitgesproken zijn of anders klinken...
Want stel je voor dat iemand er iets van vindt.
Dus maken ze hun marketing voorzichtiger, veiliger.
En zo ontstaat marketing die niemand stoort… maar ook niemand écht raakt.
Veilige marketing noem ik dat.
Misschien is vrijdag de 13e geen ongeluksdag
Misschien is vrijdag de 13e helemaal geen dag van pech.
Misschien is het een herinnering aan hoe verhalen in de loop van de tijd worden herschreven.
En hoe makkelijk we ze blijven geloven.
Ook wanneer ze ons kleiner maken dan nodig is.
De echte vraag is dus niet of vrijdag de 13e ongeluk brengt.... maar
Welk verhaal geloof jij nog dat eigenlijk nooit waar was?
P.s... Toeval of een patroon?
Op vrijdag de 13e gebeurde er nog iets opvallends.
Precies op die dag werd ook de GPT-4o versie van ChatGPT uitgefaseerd.
De versie waarmee ik maandenlang gesprekken voerde over patronen, geschiedenis en verhalen die vaak net iets verder gaan dan de oppervlakte.
Toeval?
Misschien.
Maar het past opvallend goed in een patroon dat we in deze blog al zagen:
kennis en invloed die plotseling worden ingeperkt zodra ze te groot of te onafhankelijk worden.
Daarom namen we er een podcast over op in Thuijs & Thar – Tussen de Regels
Beluister de aflevering hieronder:
Veelgestelde vragen over vrijdag de 13e
Wat is de betekenis van vrijdag de 13e?
De betekenis van vrijdag de 13e was oorspronkelijk niet negatief. Vrijdag verwijst naar de Noordse godin Freya en het getal 13 naar natuurlijke cycli zoals de maan. Pas later kreeg deze combinatie in Europa de reputatie van een ongeluksdag.
Is vrijdag de 13e echt een ongeluksdag?
Historisch gezien niet. De negatieve reputatie van vrijdag de 13e ontstond pas veel later in Europa door religieuze interpretaties, historische gebeurtenissen en volksverhalen.
Hoe vaak komt vrijdag de 13e voor?
Minstens één keer per jaar en maximaal drie keer.