We hebben een probleem.
Het probleem is conditionering.
Getraind om zelf niet meer te hoeven denken...
om externe autoriteit boven eigen waarneming te zetten.
ofwel, dat een ander het beter weet dan jij zelf.
- De arts over je lichaam.
- De bank over je geld.
- De school over je denken.
- De overheid over je veiligheid.
- De media over wat waar is.
En ergens onderweg zijn we dat allemaal heel normaal gaan vinden.
Waar we leren dat een ander het beter weet
Neem nou Bevallen.
Misschien wel het meest oerkrachtige wat een lichaam kan doen.
Een vrouw die een kind op de wereld zet...
ligt vaak op haar rug, aangesloten, gemeten, gecorrigeerd.
Ze leert niet; mijn lichaam kan dit en weet hoe dit moet.
Maar: ik ben afhankelijk van 'experts' en moet luisteren,
want zij weten het beter.
Dit is geen aanval op ziekenhuizen of artsen. Ze redden dagelijks levens.
Het gaat niet om het kleineren van vrouwen,
maar om wat we ondertussen zijn gaan geloven;
"Vertrouwen ligt buiten onszelf."
en dát is conditionering op het diepste niveau.
School: leren gehoorzamen en reproduceren
Op school leer je niet hoe je zelfstandig wordt.
Je leert hoe je gehoorzaam wordt.
Je leert stilzitten, wachten en hand opsteken.
Antwoorden geven die al vaststaan.
Zelf op onderzoek gaan wordt niet gestimuleerd...
Als je afwijkt ben je lastig...
En zelf denken is onhandig.
Je leert niet hoe je voor jezelf kunt zorgen,
of hoe je met je emoties om moet gaan.
Geen natuurwetten.
Geen geldzaken.
Geen verantwoordelijkheid.
of hoe je onafhankelijk wordt.
Wat je leert is feiten reproduceren.
En wie dat goed doet,
krijgt aan het einde applaus en een zwarte hoed op zijn hoofd.
Gefeliciteerd.
Je kunt binnen de box denken.
En dan zijn we verbaasd dat we als we volwassen zijn
nog altijd wachten op toestemming.
Dat we ons eigen gevoel of waarneming wantrouwen.
Geen richting voelen.
Dat ligt niet aan ons, maar hoe we getraind zijn.
Wat niet in het narratief past, verdwijnt
Gezondheidszorg: wat niet gemeten wordt, bestaat niet
Je voelt iets in je lichaam.
Maar het staat niet in het protocol.
Dus dan zal het wel aan jou liggen.
Tijdens C-tijd werd medicatie verboden.
Niet besproken.
Niet onderzocht.
Verboden!
Geen uitleg, geen open gesprek of transparantie.
Gek toch? Wat zou daar de reden van kunnen zijn?
Ridicule en verbod als controlemechanisme
Natuurlijke middelen?
"Onwetenschappelijk, Complot en Kwakzalverij."
Wat belachelijk wordt gemaakt, hoeft niet weerlegd te worden.
Wat verboden wordt, hoeft niet onderzocht te worden.
Zo verdwijnt niet alleen het middel uit de roulatie,
er hoeft ook geen gesprek meer over plaats te vinden.
Wel zo gemakkelijk!
Toch?
Hoe morele framing de discussie stopt
Spreek je je kritiek of zorgen uit over wat je kind op school krijgt voorgeschoteld?
Dan ben je al snel intolerant., niet inclusief of zelfs gevaarlijk.
Het gesprek stopt, op 'morele gronden' in de kiem gesmoord.
Volgens mij is dat niet democratisch,
maar sturing van gedrag.
Media: je krijgt het toegestane verhaal, niet de discussie
We krijgen zelden nog botsende visies te horen,
Niet meerdere invalshoeken om eigen conclusies te trekken.
Wel krijgen we één verhaal.
verpakt in een moreel papiertje.
En wie een ander geluid wil laten horen
vertelt wat er tussen de regels te lezen valt
betaalt een prijs.
Sociaal. Professioneel. Reputatie.
W zien meer dan we zeggen.
Waar je jezelf inslikt - zelfcensuur:
Je denkt iets, maar je zegt het niet.
Je ziet iets, maar je slikt het in.
Je voelt dat iets niet klopt. Maar je past je aan.
Misschien niet eens bewust, maar omdat je zo bent getraind.
Dat is misschien wel de diepste vorm van controle:
dat iemand zijn eigen zintuigen niet meer vertrouwt.
Je persoonlijke ervaring vormt je wond.
Afwijzing. Kritiek.
“Je bent te veel.”
“Je bent lastig.”
" Doe niet zo moeilijk."
Maar wat daarna gebeurt, is minstens zo bepalend.
Niet de gebeurtenis op zich...
Maar het verhaal dat je erover gaat geloven.
Denk je: 'Zie je wel, ik moet me aanpassen.
Ik moet stiller zijn, gewoner, kleiner.'
Of zie je: 'Wacht 'es even...
Misschien voel ik gewoon veel.
Misschien zie ik iets wat anderen nog niet zien.'
De ervaring zelf is dus de wond.
Het verhaal dat je jezelf erover blijft vertellen
bepaalt of hij geneest of pijnlijk blijft.
Dus, of je leert: ik moet me verbijten, inhouden, kleiner maken.
Óf je leert: mijn gevoeligheid is informatie.
Niet zwak of dom, maar getraind en geconditioneerd.
We hebben ons kleiner laten maken.
zonder dat we het in de gaten hadden.
Onder het mom van:
- veiligheid
- zorg
- professionaliteit
- inclusie
- orde
Het goede nieuws
Als je dit patroon eenmaal herkent
kun je niet meer doen alsof je het niet ziet.
En dat is waar vrijheid begint.
Waar maak jij jezelf kleiner dan nodig is?
Je hoeft het niet met me eens te zijn...
Als dit schuurt, raakt, triggert of jeukt,
richt je dan niet op mij.
Onderzoek waar jij jezelf bent gaan aanpassen
terwijl je allang wist dat het niet klopte.
Grtz, Linda - in het Land van - Thuijs
Dit is het begin van een reeks over conditionering, narratief en autonomie.
Als je mee wilt denken, lezen of luisteren,
zorg dat je niets mist.
- Waarom solo en duo podcast niet los van elkaar staan
- Wat er tussen de regels gebeurt
- Hoe ik zelf leerde mijn oordeel terug te pakken
